Volgende halte: Habanastation

Honderdduizenden Cubanen, kinderen en volwassenen, hebben hem al gezien: de (kinder-) film ‘Habanastation’, het speelfilmdebuut van regisseur Ian Padrón over de vriendschap tussen twee jongens in Havanna. Het zoontje van een beroemde muzikant, trotse bezitter van een Playstation 3, verdwaalt en komt in een probleemwijk terecht. Daar sluit hij vriendschap met een straatarm klasgenootje, die droomt van een ‘Coronel’, een zelfgemaakte vlieger. Dat deze film überhaupt door de censuur is gekomen, is interessant. Want het bestaan van verschillende sociale klassen in de officieel klasseloze communistische maatschappij van de Castrobroertjes, is een taboe. Op YouTube is de hele film in delen te zien, dit is alleen de trailer:

In geen twintig jaar heeft een Cubaanse film zoveel publiek getrokken, laat staan zoveel discussie veroorzaakt. Dat komt waarschijnlijk door de herkenbaarheid. Hier is het echte Cuba te zien. Het Cuba van de handige mannetjes, die alles kunnen repareren, zelfs een kapitalistisch apparaat dat meer kost dan een gemiddeld jaarsalaris. Het Cuba ook van de bevoorrechte elite die in auto´s rijdt die geluid maken als iemand z´n gordel niet omheeft. En het Cuba van de armen, die in hutjes wonen waar de elektriciteit om de haverklap uitvalt en spaghetti zonder vlees eten. Habanastation is een film over de ongelijke verdeling van de welvaart in Cuba.

Dat was de film ´Soy Cuba´ (‘ik ben Cuba’) uit 1964 ook.

´Soy Cuba´ is een Sovjetfilm van de Russische regisseur Mikhail Kalatazov. De film laat zien hoeveel onrecht er was ten tijde van dictator Batista en maakt helden van de jongens die daar met gevaar voor eigen leven een einde wilden maken: de revolutionairen van Fidel Castro, uiteraard. ‘Soy Cuba’ was destijds geen kassucces en wordt vooral herinnerd vanwege de fantastische camerabewegingen.

Het thema, de strijd tegen ongelijkheid op aarde, was decennialang het motto van Fidel’s Revolutie. Ik vond een filmpje van een Castrofan, die een paar citaten samenvoegde uit een toespraak (een hele lange, dit is de volledige tekst in het Spaans) van de Cubaanse leider uit 1979, bij de Verenigde Naties:

Eerlijk is eerlijk: Cuba is nog steeds een egalitair land in vergelijking met sommige andere landen in Latijns Amerika. Maar sinds de ineenstorting van de Cubaanse economie na de val van de Sovjet Unie neemt de kloof tussen arm en rijk toe. Voor de ‘Comandante’ die zich al decennia lang profileert als kampioen van ‘gelijkheid’, is de groeiende ongelijkheid in Cuba dan ook geen favoriet gespreksonderwerp. Onder zijn broer lijkt alles te veranderen, nu mag er kennelijk ook gesproken worden over het bestaan van verschillende sociale klassen in Cuba. Wil Raúl zijn landgenoten voorbereiden op de consequenties van een groeiende sociaal-economische ongelijkheid, als zijn hervormingen straks zijn doorgevoerd?

Zo bekeken is het interessant om je af te vragen welke boodschap de maker (zelf zoon van de beroemde tekenaar en tekenfilmregisseur Juan Padrón) heeft voor zijn publiek. Want die boodschap, dat kan niet anders, heeft de goedkeuring van de machthebbers.

In Habanastation is de rijke vader van Mayito een beroemde zanger, iemand die dankzij hard werken en uitzonderlijk talent nu de trotse eigenaar is van een auto met waarschuwingsdeuntjes. In het echte Cuba hebben de rijken hun welvaart vaak te danken aan een innige band met de machthebbers. Dan gaat het bijvoorbeeld om de jetset van ‘papakindjes’ die de Amerikaanse fotograaf Michael Dweck portretteerde in zijn boek ´Habana Libre´ (dat nog uit moet komen). Daarin ondermeer deze foto van Camilo Guevara:

De oudste zoon van Che Guevara

Michael Dweck laat zien dat de Castrokids een goed leven hebben op Cuba, dankzij hun achternaam. Onrechtvaardig wellicht, maar wat doe je eraan?

In tegenstelling tot ‘Soy Cuba’, die andere film over sociaal onrecht op het eiland, roept Habanastation niet op tot revolutie of verandering. Mayito, de rijke jongen leert dankzij zijn bezoek aan het krotje waar zijn vriend Carlos woont dat ‘materialisme’ ook niet alles is. Interessanter is welke les Carlos leert. Volgens mij is dat uiteindelijk acceptatie: zij zijn rijk en jij bent arm, ‘get over it’.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s